De LeerLijn Taal - Spelling

Sietse Kuipers

ISBN: 978 90 6112 642 3
Uitvoering: Amaray-doos

Prijs: € 14,95

Leren kost tijd en inspanning. Zo zijn de meeste onderwerpen die kinderen op de basisschool leren tijdrovend. Leren lezen en leren rekenen neemt jaren in beslag. De lessen die de kinderen krijgen zijn in volgorde geplaatst. Wat eerder komt is meestal eenvoudiger en nodig om wat er daarna komt te begrijpen. Als we alle taallessen op een rij zetten, krijgen we een leerlijn. Op zijn beurt bestaat deze leerlijn weer uit kleinere en kortere leerlijnen. Er zijn leerlijnen voor technisch lezen, voor het schrijven van teksten, en ook voor het zuiver schrijven, dat is de spelling. De leerlijn spelling begint eigenlijk al in groep 3 en loopt door tot en met groep 8.

Het programma op deze cd bevat een leerlijn voor spelling. Er wordt heel eenvoudig begonnen met begrippen als lange en korte klanken. De leerlijn eindigt met moeilijke woorden die zich aan geen enkele spellingregel houden. Daar tussenin vindt u tientallen stappen. Elke stap gaat weer een beetje verder en is nodig voor de volgende stappen.

Nu zijn niet alle kinderen even ver gevorderd met de verschillende leerlijnen, zelfs niet als ze in dezelfde klas zitten. Daarom is het ook niet nodig dat alle kinderen hetzelfde doen en op hetzelfde punt beginnen. Het programma LeerLijn Spelling zoekt daarom eerst uit wat uw kind al weet. Als dat eenmaal duidelijk is kan het oefenen beginnen. Precies op het punt in de leerlijn waar uw kind aan toe is.

ls het niveau bepaald is, gaat uw kind verder met oefenopgaven. Na verloop van tijd en afhankelijk van de prestaties van uw kind geeft het programma toestemming om een toets te maken. Wordt die toets goed gemaakt, dan mag uw kind verder naar de volgende stap in de leerlijn. Aan het eind van de leerlijn ontvangt uw kind een mooi diploma. Alle opgaven in deze leerlijn gaan vergezeld van een geluidsfragment. Spellen is immers het omzetten van spreektaal in schrijftaal.

De niveaus zijn ook los te gebruiken. Dit opent voor leerkrachten de mogelijkheid het programma op precies het goede moment te gebruiken.

Verantwoording spelling

Opbouw programma

Deze titel uit de LeerLijn is opgebouwd als een reeks hiërarchisch geordende oefeningen met meerkeuzevragen. De stof in de eerste niveaus is zoveel mogelijk voorwaardelijk voor de hogere. Als in niveau 30 bijvoorbeeld gesproken wordt over open en gesloten lettergrepen, dan zijn deze begrippen in een lager niveau al eens aan bod gekomen.

Het programma kent drie onderdelen:

• de complete LeerLijn
• het deel niveau bepalen waarna instappen volgt op het door het programma vastgesteld niveau
• oefenen met één afzonderlijke categorie

Inhoud leerstof

De didactiek in deze leergang is gebaseerd op de verdeling van de leerstof in vijf hoofdcategorieën:

1) Spellingcategorieën die betrekking hebben op het schrijven van klankzuivere worden of woorddelen;
2) Spellingcategorieën die betrekking hebben op het schrijven van vaste tekencombinaties;
3) Spellingcategorieën die betrekking hebben op woorddelen waarbij een keuze gemaakt moet worden uit twee of meer alternatieve schrijfwijzen;
4) Spellingcategorieën die betrekking hebben op de schrijfwijze van de sjwa of stomme e;
5) Spellingcategorieën die betrekking hebben op het toepassen van spellingregels.

De aanbiedingswijze spreekt dan ook over luisterwoorden (1), net-zoals-woorden (2), weetwoorden (3), schrijf-het-anders-dan-je-het-hoort-woorden (4) en regelwoorden (5).

Een en ander leidt tot een onderverdeling in 50 categorieën:

1.	Klinkers, medeklinkers en dubbelklanken, korte en lange klanken
2.	Lettergrepen - open en gesloten
3.	Klankzuivere woorden van de vorm klinker - medeklinker
4.	Klankzuivere woorden van de vorm medeklinker - klinker
5.	Klankzuivere woorden van de vorm medeklinker - klinker - medeklinker
6.	Klankzuivere woorden van de vorm (medeklinker) - klinker - medeklinker - medeklinker
7.	Klankzuivere woorden van de vorm medeklinker - medeklinker - klinker - (medeklinker)
8.	Klankzuivere woorden van de vorm medeklinker - medeklinker - klinker - medeklinker - medeklinker
9.	Klankzuivere woorden van twee lettergrepen van de vorm: medeklinker - klinker - medeklinker - (medeklinker) / medeklinker - klinker - medeklinker
10.	Woorden eindigend op -eer/-oor/-eur
11.	Woorden eindigend op -aai/-ooi/-oei
12.	Woorden eindigend op -uw/-eeuw/-ieuw
13.	Woorden eindigend op -nk
14.	Woorden met een kleefletter (tussen-u-klank)
15.	Woorden beginnend met sch-/schr-
16.	Woorden eindigend op -ch/-cht
17.	Woorden met -ei-
18.	Woorden met -au-/-ou-
19.	Woorden eindigend op -b/-d
20.	Samengestelde woorden met klankvervorming
21.	Woorden met onbeklemtoonde e/en
22.	Woorden met v/z in het meervoud.
23.	Verkleinwoorden
24.	Verkleinwoorden met verandering van het grondwoord.
25.	Woorden eindigend op -ig
26.	Woorden eindigend op -lijk/-lijke
27.	Woorden eindigend op -heid/-aard/-erd
28.	Woorden eindigend op -tie
29.	Woorden eindigend op -iaal/-eaal/-ieel/-ueel
30.	Woorden eindigend op -air, woorden met oi
31.	Ge-/be-/ver- aan het begin van het woord
32.	Woorden met u-klank in -el/-er/-em
33.	Verenkeling in het meervoud (aap - apen)
34.	Verdubbeling in het meervoud (kip-kippen)
35.	Woorden met 's in het meervoud
36.	Woorden met é uitgesproken als ee
37.	Woorden met g uitgesproken als zj
38.	Woorden met ch uitgesproken als sj
39.	Woorden met i uitgesproken als ie
40.	Woorden met c uitgesproken als s
41.	Woorden met c uitgesproken als k
42.	Woorden met y uitgesproken als ie
43.	Woorden met th uitgesproken als t
44.	Woorden met eau uitgesproken als oo
45.	Woorden met ou uitgesproken als oe
46.	Woorden met x uitgesproken als ks
47.	Woorden met een trema
48.	Woorden voorafgegaan door 's
49.	Woorden eindigend op -teit
50.	Woorden eindigend op -isch

Elke categorie staat voor een niveau. Het laatste niveau (51) omvat een recapitulatie van alle voorafgaande niveaus.